 NÜFUS
VE SOSYAL HAYAT |
Konumu:
1990 sayımına göre toplam nüfusu 330.115 olup,
142.947'si ilçe merkezinde 187.168'i köylerde
yaşamaktadır. 1950'den sonra köylerden şehirlere göç
artmıştır.
Örf ve
adetler: Bitlis zengin bir kültür mirasına sahiptir. Bitlis'in
ilçesi olan Ahlat, 13. asırda dünyanın sayılı ilim ve kültür
merkezi idi. Türk-İslam kültürü diğer kültürlere hakim olarak
Bitlis'e yerleşmiştir. Meşhur yemekleri Bitlis köftesi, şekalok
ve büryandır. Halk edebiyatı bakımından çok zengindir. Efsane,
masal, mani, atasözü ve türküleri çoktur. Oyunları halay ve bar
şeklindedir. Halaya "berit" denir. Başlıcaları Alkuşta, Harkuşta,
Teminağa, Sözme, Tringo ve Gorzana'dır. Ata binmek, cirit oyunu
ve kayakçılık yaygındır. Kadınlar uzun kollu ve geniş etekli
fistan, erkekler ise keçi kılından dokunmuş bir nevi şalvar olan
şal ile ayağa giyilen yün çorap ve başa kafiye ve egol denilen
puşu giyerler. Harika denilen ayakkabıların üstü kıl veya yünle
örtülü altı kenevir dokumadır. Göçebe halinde yaşayan aşiretler
son senelerde muayyen bölgelere yerleşmeye başlamışlardır.
Folkloru insan sevgisi ile doludur. Bitlis folklor bakımından
bir hazinedir.
Eğitim:
Birinci Dünya Harbinden önce Bitlis'te lise dengi okullar,
Amerikan koleji, öğretmen ve askeri okullar vardı. Birinci Dünya
Harbinde Bitlis çok zarar gördü. Nüfusu 75.000'den 5000'e indi.
Cumhuriyet devrinde yeniden gelişmeye başladı. 1945'te
okur-yazar nisbeti % 7 iken, bugün bu miktar % 50'ye doğru
çıkmaktadır. Bitlis'te okul ve öğrenci sayısı her geçen sene
hızla artmaktadır. 1937'de sadece 2 köyde ilkokul varken, bugün
köylerdeki ilkokul sayısını 343'e çıkmıştır. Şehir merkezlerinde
16 ortaokul, 4 mesleki ve teknik ortaokul, 7 mesleki ve teknik
lise, 7 lise vardır.